Werk aan de wijk

De onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau hebben vastgesteld dat de 1 miljard Euro, die in 4 jaar tijd aan de 'krachtwijken' is besteed, bijna geen significant effect heeft gehad op de leefbaarheid, de veiligheid en de sociaal-economische positie van deze wijken. Bijna, want de enige uitzondering op deze conclusie betreft het effect van (grootschalige) herstructurering van woningen in de betreffende wijken. Die activiteit heeft een langdurig, positief effect op veiligheid en leefbaarheid. De resultaten van het onderzoek zijn vastgelegd in het rapport 'Werk aan de wijk', SCP juli 2013.

Commentaar

In de dagen na het verschijnen van het rapport kwam er meteen commentaar van wethouders en corporatiedirecteuren, in de zin van: toch goed dat we die activiteiten hebben uitgevoerd, want je weet niet hoe die wijken er hadden voorgestaan zónder het krachtwijkenbeleid. Nu was dat juist een vraag die de onderzoekers hadden meegenomen bij de opzet van het onderzoek. De situatie vóór en ná de extra ingrepen is vergeleken, zowel in de krachtwijken als in wijken die daar sterk op leken. Het bleek dat alle wijken globaal dezelfde ontwikkeling doorgemaakt hebben, overigens een vaak positieve ontwikkeling. Maar het effect van de extra ingrepen was bijna niet te meten. En de uitzondering van dat 'bijna' betrof dus het effect van grootschalige herstructurering.

Blij met wetenschap

Het lijkt me niet verstandig om te proberen om een wetenschappelijk opgestelde evaluatie onderuit te halen. Of de uitkomst ons bevalt of niet, we kunnen vooruit met de conclusies. Het besteden van (veel) extra middelen in sociale instrumenten, onderwijs en participatie levert niet vanzelf een blijvend resultaat op voor de wijk en haar inwoners. De kans dat een blijvend, positief resultaat wordt bereikt met fysieke investeringen in betere woningen is kennelijk groter. Dat is ook in een ander opzicht goed nieuws: 100 Euro besteed aan bijvoorbeeld participatie is een kostenpost, het is weg als het bedrag op is. Diezelfde 100 Euro geïnvesteerd in een woning kan weer tevoorschijn komen als de woning later wordt verkocht. Dat is nu eenmaal het verschil tussen investeren en kosten maken.

De boel de boel laten?

Dat was ook een commentaar: als het allemaal weinig uitmaakt laat het dan maar zitten in die wijk. De markt herstelt het evenwicht wel. Maar gelukkig accepteren we in Nederland geen enorme verschillen in de leefbaarheid van wijken. Wij willen geen no-go areas. Sterker nog, als we zien dat steeds dezelfde wijken van de stad achteraan bungelen in de waardering van burgers, dan zullen we actie ondernemen om die wijken een flinke zet te geven in die waardering. Ik wed dat geen van de jaren '80 stadsvernieuwingswijken op dit moment de laatste plaats inneemt in de rangorde van wijken binnen uw gemeente. En de stadsvernieuwingswijken zijn van die laatste plaatsen afgekomen doordat op grote schaal herstructurering is toegepast. Die investering heeft gerendeerd, ook al kun je achteraf zeggen dat we toen wat meer voor de middeninkomens in de oude wijken hadden moeten doen.

Het doen van investeringen in woningen werkt kennelijk nog steeds goed en is het belangrijkste dat we voor de krachtwijken kunnen doen.